Incident response plan: wat erin moet (sjabloon voor MKB)

Onderdeel 1: detectie en escalatie

Wie merkt het en wat doen zij meteen?

• Wie kan een incident melden? (Antwoord: iedereen)
• Bij wie melden ze het? (1 vast nummer, 24/7 bereikbaar)
• Welke informatie verzamelen ze in eerste minuut? (Wat zien ze, op welke computer, op welk tijdstip)
• Wanneer wordt er geëscaleerd naar externe specialist? (Antwoord: bij ransomware: direct)

Onderdeel 2: het crisis team

Wie doet wat tijdens een incident? Vooraf benoemen:

• Crisis coordinator (vaak directeur of CFO) — heeft eindverantwoordelijkheid
• IT-lead (intern of extern partner) — technische coordinatie
• Communicatie-verantwoordelijke — interne en externe communicatie
• Juridisch contact — voor AP-melding, contracten, claims
• Vervangers voor elke rol — als hoofdpersoon op vakantie is

Onderdeel 3: directe acties

Per scenario (ransomware, datalek, phishing-incident, DDoS) een kort stappenplan met wat eerst, wat tweede. Voor ransomware bijvoorbeeld:

• Stap 1: isoleer besmette systemen (netwerkkabel eruit, WiFi uit, NIET uitschakelen)
• Stap 2: bel IT-partner / incident response team
• Stap 3: documenteer met foto's wat u ziet
• Stap 4: informeer crisis team via WhatsApp-groep (NIET via mail, mailbox kan gehackt zijn)
• Stap 5: meld bij cyberverzekeraar binnen 4 uur

Onderdeel 4: communicatie templates

Vooraf opgestelde teksten voor:

• Bericht aan medewerkers (uitleg situatie, instructies)
• Bericht aan klanten (afhankelijk van impact)
• Bericht aan leveranciers/partners
• Holding statement voor pers (als het uitkomt)
• Datalek-melding aan AP (vooraf 80% ingevuld)

Onderdeel 5: contactenlijst

Op één pagina alle belangrijke nummers — geprint én digitaal beschikbaar. Inclusief: IT-partner 24/7 nummer, cyberverzekeraar, juridisch adviseur, NCSC, politie, AP, bestuursleden, communicatiebureau.

Oefenen — anders werkt het niet

Een ongeoefend plan werkt niet onder druk. Doe minimaal 1x per jaar een 'table top' oefening: zit met het crisis team rond de tafel, neem een fictief scenario door, identificeer wat onduidelijk was en verbeter het plan.